1. Khái quát về tài sản công

Tài sản công là những tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thực hiện thống nhất quản lý. Loại tài sản này bao gồm:

• Tài sản phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công và đảm bảo nhiệm vụ quốc phòng, an ninh tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

• Tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng.

• Tài sản xác lập quyền sở hữu toàn dân thông qua quy định pháp luật.

• Tài sản công tại doanh nghiệp, vốn và các nguồn tài chính thuộc ngân sách Nhà nước.

• Các quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối quốc gia.

• Đất đai, tài nguyên thiên nhiên và các tài sản công khác theo quy định.

Việc thanh lý tài sản công diễn ra khi tài sản đã hết thời hạn sử dụng, hư hỏng không thể sửa chữa, hoặc cần giải phóng để thực hiện dự án đầu tư.

2. Hồ sơ đề nghị thanh lý tài sản công

Cơ quan quản lý, sử dụng tài sản công cần lập hồ sơ thanh lý trong các trường hợp:

• Tài sản đã hết hạn sử dụng theo quy định.

• Tài sản chưa hết hạn nhưng hư hỏng nặng, không thể sửa chữa hoặc chi phí sửa chữa vượt quá 30% nguyên giá.

• Nhà làm việc, công trình gắn liền với đất cần phá dỡ để phục vụ dự án đầu tư, giải phóng mặt bằng.

• Các trường hợp khác do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Một bộ hồ sơ đề nghị thanh lý gồm:

1. Văn bản đề nghị thanh lý của đơn vị trực tiếp quản lý tài sản (nêu rõ lý do, tình trạng, trách nhiệm tổ chức thanh lý, kèm dự toán chi phí sửa chữa nếu có).

2. Văn bản đề nghị của cơ quan quản lý cấp trên (nếu thuộc diện quản lý theo cấp).

3. Danh mục tài sản đề nghị thanh lý: loại tài sản, số lượng, tình trạng, nguyên giá, giá trị còn lại theo sổ kế toán, lý do đề nghị.

4. Ý kiến cơ quan chuyên môn về tình trạng và khả năng sửa chữa (áp dụng với nhà, công trình xây dựng chưa hết hạn sử dụng nhưng hư hỏng nặng).

5. Các giấy tờ liên quan khác như hợp đồng, biên bản kiểm kê, chứng từ kế toán (nếu có).

3. Quy trình thực hiện thanh lý

• Bước 1: Trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét, ra quyết định thanh lý hoặc trả lời nếu đề nghị chưa phù hợp.

• Bước 2: Cơ quan quản lý tài sản công tiến hành thẩm định hồ sơ trong trường hợp việc thanh lý thuộc thẩm quyền Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, hoặc Chủ tịch UBND các cấp.

• Bước 3: Ban hành Quyết định thanh lý, bao gồm:

  • Tên cơ quan có tài sản thanh lý.

  • Danh mục tài sản (loại, số lượng, nguyên giá, giá trị còn lại, lý do).

  • Hình thức thanh lý (phá dỡ, hủy bỏ, bán).

  • Phương án quản lý, sử dụng nguồn thu (nếu có).

  • Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện.

• Bước 4: Tổ chức thực hiện trong thời hạn:

  • 60 ngày đối với nhà làm việc, tài sản gắn liền với đất.

  • 30 ngày đối với các tài sản khác.

• Bước 5: Trong vòng 30 ngày sau khi hoàn tất, đơn vị quản lý hạch toán giảm tài sản theo chuẩn mực kế toán và báo cáo biến động tài sản công.

4. Các hình thức thanh lý tài sản công

4.1. Thanh lý bằng hình thức phá dỡ, hủy bỏ

• Có thể do đơn vị sở hữu tự thực hiện hoặc thuê tổ chức, cá nhân khác.

• Nếu tài sản là nhà làm việc hoặc tài sản gắn liền với đất có nguyên giá từ 10 tỷ đồng trở lên, phải tổ chức đấu thầu hoặc đấu giá theo quy định pháp luật.

4.2. Thanh lý bằng hình thức bán

• Thực hiện chủ yếu thông qua đấu giá công khai.

• Bán theo hình thức niêm yết giá áp dụng khi:

  • Tài sản công (trừ ô tô, nhà, công trình) có nguyên giá < 500 triệu đồng/đơn vị và giá trị đánh giá lại từ 10 triệu đến < 50 triệu đồng/đơn vị.

  • Vật tư, vật liệu thu hồi có giá trị từ 10 triệu đến < 50 triệu đồng.

• Bán theo hình thức chỉ định áp dụng khi:

  • Tài sản công có nguyên giá < 500 triệu đồng/đơn vị và giá trị đánh giá lại < 10 triệu đồng.

  • Vật tư, vật liệu thu hồi từ phá dỡ, hủy bỏ có giá trị dưới 10 triệu đồng.

5. Lưu ý khi thực hiện thanh lý tài sản công

• Cần thẩm định giá tài sản trước khi quyết định hình thức thanh lý để tránh thất thoát.

• Đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến đấu giá, đấu thầu, quản lý tài sản công.

• Hồ sơ, chứng từ phải lưu trữ đầy đủ để phục vụ kiểm tra, thanh tra.