Thẩm định giá trong đấu thầu là công cụ quan trọng giúp xác định giá gói thầu sát với giá thị trường, từ đó đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và công bằng trong lựa chọn nhà thầu. Vậy pháp luật quy định thế nào về vấn đề này?

1. Khái niệm

Hiện chưa có văn bản pháp luật định nghĩa chính thức, nhưng có thể hiểu:

Thẩm định giá trong đấu thầu là quá trình đánh giá, xác định giá trị của hàng hóa, dịch vụ, công trình… làm căn cứ xây dựng giá gói thầu hoặc giá dự toán, nhằm bảo đảm mua sắm, đầu tư đúng giá trị thị trường.

2. Vai trò

Thẩm định giá có ý nghĩa then chốt trong hoạt động đấu thầu, cụ thể:

• Căn cứ xác định giá gói thầu: Giúp bên mời thầu hoặc chủ đầu tư đưa ra mức giá hợp lý, phù hợp với thị trường, phục vụ lập hồ sơ mời thầu, đánh giá và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

• Giảm thiểu rủi ro pháp lý: Trong trường hợp khiếu kiện hoặc tranh chấp về giá, chứng thư thẩm định giá là bằng chứng pháp lý bảo vệ quyết định của chủ đầu tư.

• Hỗ trợ giám sát, thanh tra: Cơ quan quản lý có thể dựa vào kết quả thẩm định giá để đánh giá tính chính xác của giá gói thầu và hiệu quả sử dụng vốn.

• Ngăn ngừa thất thoát, lãng phí: Giúp tránh tình trạng dự toán sai, nâng khống hoặc định giá không hợp lý.

3. Quy định pháp luật

Theo điểm d và đ khoản 2 Điều 16 Nghị định 24/2024/NĐ-CP:

• Giá gói thầu được lập dựa trên một trong các nguồn thông tin, gồm:

  • Báo giá: Tối thiểu 01 báo giá (khuyến khích nhiều hơn), nếu có nhiều báo giá thì lấy giá trung bình.

    • Với các gói thầu đặc thù như thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế… chủ đầu tư phải công khai yêu cầu báo giá tối thiểu 10 ngày trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hoặc các cổng thông tin liên quan. Nếu có từ 2 báo giá trở lên, có thể chọn báo giá cao nhất phù hợp yêu cầu chuyên môn và khả năng tài chính.

  • Kết quả thẩm định giá: Do hội đồng hoặc tổ chức có chức năng thẩm định thực hiện, bắt buộc áp dụng đối với tài sản, hàng hóa, dịch vụ thuộc diện phải thẩm định theo quy định của pháp luật về giá.

• Với các trường hợp không bắt buộc thẩm định giá, chủ đầu tư vẫn có thể chọn phương án báo giá, nhưng việc thẩm định giá được khuyến khích áp dụng khi:

  • Thị trường biến động mạnh

  • Thiếu minh bạch

  • Khó thu thập báo giá đáng tin cậy

4. Kết luận

Thẩm định giá là nền tảng để xây dựng giá gói thầu hợp lý, bảo đảm minh bạch, tuân thủ pháp luật và sử dụng hiệu quả nguồn vốn.

• Bắt buộc: Khi tài sản, hàng hóa, dịch vụ thuộc diện phải thẩm định giá.

• Khuyến khích: Trong các trường hợp thị trường phức tạp hoặc khó xác định giá.

Chủ đầu tư và bên mời thầu cần nắm vững quy định pháp lý, lựa chọn hình thức xác định giá phù hợp để hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả đấu thầu.