Mua sắm tài sản công là một nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan Nhà nước, nhằm đảm bảo cơ sở vật chất, phương tiện và điều kiện làm việc tốt nhất cho cán bộ, công chức.
Một vấn đề thường được đặt ra là: Khi mua sắm tài sản công, cơ quan Nhà nước có bắt buộc phải thực hiện thẩm định giá không?
Câu trả lời là có, và dưới đây là phân tích cụ thể theo quy định pháp luật.

1. Khái niệm tài sản công

Khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 quy định:
Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Bao gồm:

• Tài sản phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

• Tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

• Tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân.

• Tài sản công tại doanh nghiệp.

• Tiền thuộc ngân sách Nhà nước, các quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối.

• Đất đai và các loại tài nguyên khác.

Điều 31 Luật này cũng nêu rõ: Việc mua sắm tài sản công áp dụng khi cơ quan Nhà nước chưa có hoặc còn thiếu so với tiêu chuẩn, định mức và Nhà nước không có tài sản để giao, cũng không thuộc trường hợp thuê hoặc khoán kinh phí.

➡️ Kết luận: Tài sản công là tài sản của toàn dân, Nhà nước đại diện quản lý. Khi mua sắm mới, cơ quan Nhà nước phải tuân thủ các quy trình, trong đó có bước thẩm định giá.

2. Quy định về thẩm định giá khi mua sắm tài sản công

Khoản 16 Điều 4 Luật Giá 2023:
Thẩm định giá là hoạt động tư vấn xác định giá trị tài sản tại một địa điểm, thời điểm cụ thể, phục vụ mục đích nhất định, do doanh nghiệp hoặc hội đồng thẩm định giá thực hiện theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam.

Khoản 17 Điều 4 Luật Giá 2023:
Tài sản thẩm định giá gồm tài sản, hàng hóa, dịch vụ được yêu cầu thẩm định theo nhu cầu hoặc theo quy định pháp luật.

Điều 59 Luật Giá 2023 quy định hoạt động thẩm định giá của Nhà nước như sau:

• Được áp dụng khi pháp luật quy định phải sử dụng kết quả thẩm định giá làm cơ sở xem xét, phê duyệt giá đối với việc bán, thanh lý, cho thuê, liên doanh, liên kết, chuyển giao tài sản công hoặc mua/thuê hàng hóa, dịch vụ sử dụng vốn Nhà nước.

• Cơ quan có thẩm quyền khi lựa chọn phương thức thẩm định giá của Nhà nước phải thành lập hội đồng thẩm định giá.

• Không áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục do Nhà nước định giá.

Ngoài ra, theo Điều 10 Thông tư 58/2016/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 68/2022/TT-BTC), kết quả thẩm định giá hoặc báo giá của nhà cung cấp là căn cứ để lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

➡️ Kết luận: Khi mua sắm tài sản công, cơ quan Nhà nước bắt buộc phải thẩm định giá. Kết quả này là cơ sở pháp lý để quyết định, phê duyệt giá và lập kế hoạch đấu thầu.

3. Hồ sơ thẩm định giá của Nhà nước

Theo Điều 66 Luật Giá 2023, hồ sơ thẩm định giá bao gồm:

1. Văn bản giao nhiệm vụ mua sắm, bán, thanh lý, cho thuê, liên doanh, liên kết, chuyển giao tài sản công.

2. Thông tin, tài liệu về tài sản cần thẩm định giá.

3. Quyết định thành lập hội đồng thẩm định giá.

4. Tài liệu do hội đồng thu thập, phân tích; báo cáo chuyên gia; chứng thư và báo cáo thẩm định giá của doanh nghiệp (nếu có).

5. Biên bản họp, báo cáo và thông báo kết quả thẩm định giá.

6. Tài liệu liên quan khác (nếu có).

Hội đồng thẩm định giá phải bàn giao toàn bộ hồ sơ cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để lưu trữ.

4. Tóm tắt

• Bắt buộc thẩm định giá khi cơ quan Nhà nước mua sắm tài sản công.

• Căn cứ pháp lý: Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017; Luật Giá 2023; Thông tư 58/2016/TT-BTC (sửa đổi 68/2022/TT-BTC).

• Kết quả thẩm định giá: Dùng để quyết định, phê duyệt giá và lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

• Hồ sơ thẩm định giá: Bao gồm đầy đủ văn bản, thông tin tài sản, quyết định thành lập hội đồng, tài liệu phân tích, chứng thư, biên bản và các tài liệu liên quan.

➡️ Kết luận cuối cùng: Khi mua sắm tài sản công, việc thẩm định giá không chỉ là thủ tục bắt buộc theo luật mà còn là biện pháp quan trọng để đảm bảo minh bạch, hiệu quả, tiết kiệm ngân sách và tránh lãng phí trong chi tiêu công.