Trong hoạt động mua sắm tài sản công, việc xác định giá trị tài sản là nội dung đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch, tiết kiệm ngân sách và đúng quy định pháp luật. Nhiều cơ quan, đơn vị hiện nay đặt ra câu hỏi: khi mua sắm tài sản công có bắt buộc phải thẩm định giá hay không?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành, các trường hợp cần thẩm định giá và vai trò của chứng thư thẩm định giá trong hoạt động mua sắm công.

Thẩm Định Giá Trong Mua Sắm Tài Sản Công Là Gì?

Thẩm định giá trong mua sắm tài sản công là hoạt động xác định giá trị của tài sản, hàng hóa hoặc thiết bị dự kiến mua sắm tại thời điểm thực hiện nhằm làm căn cứ:

• Lập dự toán
• Xây dựng giá gói thầu
• Phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu
• Kiểm soát chi phí đầu tư
• Hạn chế thất thoát ngân sách Nhà nước

Hoạt động này thường được thực hiện bởi doanh nghiệp thẩm định giá có đủ điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật.

Cơ Quan Nhà Nước Có Bắt Buộc Phải Thẩm Định Giá Khi Mua Sắm Tài Sản Công Không?

Theo quy định hiện hành, pháp luật không quy định mọi trường hợp mua sắm tài sản công đều bắt buộc phải thuê đơn vị thẩm định giá. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp thực tế, cơ quan Nhà nước vẫn cần thực hiện thẩm định giá để đảm bảo căn cứ pháp lý và xác định giá thị trường phù hợp.

Căn cứ Điều 31 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017:

Việc mua sắm tài sản công được thực hiện theo phương thức mua sắm tập trung hoặc mua sắm phân tán; việc lựa chọn nhà thầu thực hiện theo quy định pháp luật về đấu thầu.

Như vậy, pháp luật hiện nay tập trung vào:

• Đúng tiêu chuẩn, định mức
• Đúng quy trình đấu thầu
• Đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách
• Xác định giá mua phù hợp với thị trường

Trong thực tế, việc thẩm định giá thường được áp dụng đối với:

• Tài sản có giá trị lớn
• Thiết bị chuyên dụng
• Máy móc nhập khẩu
• Thiết bị y tế
• Dự án đầu tư công
• Các gói thầu cần xác định giá thị trường độc lập

Căn Cứ Pháp Lý Liên Quan Đến Thẩm Định Giá Mua Sắm Công

Luật Quản Lý, Sử Dụng Tài Sản Công 2017

Theo Điều 31 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công:

• Việc mua sắm tài sản công phải căn cứ tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản.
• Việc lựa chọn nhà thầu thực hiện theo quy định pháp luật đấu thầu.

Nghị Định 151/2017/NĐ-CP

Nghị định này quy định:

• Thẩm quyền quyết định mua sắm tài sản công
• Trình tự, thủ tục mua sắm
• Hồ sơ đề nghị mua sắm tài sản công

Trong hồ sơ thường bao gồm:

• Danh mục tài sản
• Giá dự toán
• Nguồn kinh phí
• Hồ sơ kỹ thuật liên quan

Luật Đấu Thầu

Trong hoạt động đấu thầu mua sắm công:

• Giá gói thầu phải được xác định phù hợp với mặt bằng giá thị trường.
• Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về tính chính xác của giá gói thầu.
• Có thể sử dụng kết quả thẩm định giá làm căn cứ xây dựng giá dự toán.

Những Trường Hợp Thường Phải Thẩm Định Giá

Trên thực tế, nhiều cơ quan Nhà nước lựa chọn thuê doanh nghiệp thẩm định giá trong các trường hợp:

Mua Sắm Thiết Bị Chuyên Dụng

Ví dụ:

• Thiết bị y tế
• Máy xét nghiệm
• Hệ thống công nghệ thông tin
• Máy móc kỹ thuật cao

Tài Sản Có Giá Trị Lớn

Đối với tài sản giá trị cao, thẩm định giá giúp:

• Xác định mức giá phù hợp
• Hạn chế đội giá
• Đảm bảo minh bạch ngân sách

Thiết Bị Nhập Khẩu

Các tài sản nhập khẩu thường chịu ảnh hưởng bởi:

• Tỷ giá ngoại tệ
• Thuế nhập khẩu
• Chi phí logistics
• Công nghệ sản xuất

Do đó cần đơn vị chuyên môn xác định giá trị thị trường phù hợp.

Dự Án Đầu Tư Công

Kết quả thẩm định giá có thể được sử dụng để:

• Lập tổng mức đầu tư
• Xây dựng giá gói thầu
• Kiểm toán dự án
• Thanh tra tài chính

Vai Trò Của Chứng Thư Thẩm Định Giá

Chứng thư thẩm định giá giúp:

• Tăng tính khách quan
• Hạn chế thất thoát ngân sách
• Hỗ trợ kiểm toán, thanh tra
• Làm căn cứ giải trình tài chính
• Đảm bảo tính minh bạch trong đấu thầu

Nhiều cơ quan hiện nay ưu tiên sử dụng kết quả thẩm định giá độc lập nhằm giảm rủi ro pháp lý trong hoạt động mua sắm tài sản công.

Quy Trình Thẩm Định Giá Tài Sản Mua Sắm Công

Một quy trình thẩm định giá thông thường gồm:

Bước 1: Tiếp Nhận Hồ Sơ

Bao gồm:

• Danh mục tài sản
• Yêu cầu kỹ thuật
• Hồ sơ dự án
• Dự toán mua sắm

Bước 2: Thu Thập Dữ Liệu Thị Trường

Thẩm định viên khảo sát:

• Báo giá nhà cung cấp
• Giá nhập khẩu
• Giá thị trường
• Chi phí liên quan

Bước 3: Phân Tích Và Xác Định Giá Trị

Áp dụng các phương pháp:

• So sánh
• Chi phí
• Thu nhập (nếu có)

Bước 4: Phát Hành Chứng Thư

Kết quả cuối cùng được thể hiện bằng:

• Báo cáo thẩm định giá
• Chứng thư thẩm định giá theo quy định pháp luật

Lợi Ích Khi Thuê Đơn Vị Thẩm Định Giá Chuyên Nghiệp

Một doanh nghiệp thẩm định giá uy tín sẽ giúp:

• Xác định đúng giá thị trường
• Đảm bảo tính pháp lý
• Hỗ trợ hồ sơ đấu thầu
• Hạn chế rủi ro thanh tra
• Tiết kiệm chi phí đầu tư

Kết Luận

Pháp luật hiện hành không quy định mọi trường hợp mua sắm tài sản công đều bắt buộc phải thẩm định giá. Tuy nhiên, đối với các tài sản có giá trị lớn, thiết bị chuyên dụng hoặc dự án đầu tư công, việc thuê đơn vị thẩm định giá độc lập là giải pháp cần thiết để đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Việc áp dụng thẩm định giá trong mua sắm công không chỉ giúp kiểm soát ngân sách mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài sản Nhà nước trong giai đoạn hiện nay.