1. Thường xuyên cập nhật pháp luật và tiêu chuẩn thẩm định giá

Chủ động theo dõi Luật Giá, các nghị định, thông tư hướng dẫn và Hệ thống Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam đang có hiệu lực. Khi gặp quy định mới, cần xác định rõ phạm vi áp dụng, thời điểm hiệu lực và ảnh hưởng đến quy trình nghiệp vụ.

Thói quen thực hành: dành 15–20 phút mỗi ngày để đọc văn bản pháp luật hoặc cập nhật nghiệp vụ.

2. Kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý và hiện trạng tài sản

Không chỉ đọc hồ sơ do khách hàng cung cấp, thẩm định viên cần đối chiếu thông tin nhận dạng tài sản, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, diện tích, mục đích sử dụng, tình trạng thực tế và các hạn chế có liên quan.

Thói quen thực hành: sử dụng checklist riêng cho từng nhóm tài sản như bất động sản, máy móc, thiết bị và doanh nghiệp.

3. Thu thập và kiểm chứng dữ liệu thị trường

Không nên dựa vào một mức giá rao bán hoặc một nguồn thông tin duy nhất. Cần so sánh dữ liệu từ nhiều nguồn, kiểm tra thời điểm, điều kiện giao dịch, đặc điểm tài sản và mức độ tương đồng.

Thói quen thực hành: lưu nguồn dữ liệu, ngày thu thập, bằng chứng và lý do lựa chọn hoặc loại bỏ từng dữ liệu so sánh.

4. Rèn luyện tư duy phân tích và kiểm tra chéo

Tập thói quen đặt câu hỏi: Vì sao tài sản có mức giá này? Yếu tố nào tác động mạnh nhất? Giả định nào có thể làm kết quả thay đổi? Số liệu có hợp lý với tình hình thị trường không?

Đối với doanh nghiệp, cần đối chiếu báo cáo tài chính với dòng tiền, công nợ, tài sản và triển vọng kinh doanh khi phù hợp.

5. Ghi chép đầy đủ cơ sở của từng kết luận

Mỗi số liệu quan trọng, điều chỉnh, giả định và kết luận về giá trị cần có căn cứ giải thích được. Việc này giúp người kiểm soát chất lượng rà soát nhanh hơn và hỗ trợ giải trình khi khách hàng, ngân hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Thói quen thực hành: ghi rõ nguồn dữ liệu và lý do điều chỉnh ngay khi phân tích, không chờ đến lúc hoàn thiện chứng thư.

6. Luôn tự kiểm tra trước khi phát hành báo cáo, chứng thư

Kiểm tra phép tính, đơn vị đo lường, ngày thẩm định giá, thông tin khách hàng, mục đích thẩm định, cơ sở giá trị, phương pháp áp dụng, tính nhất quán giữa báo cáo và chứng thư.

Thói quen thực hành: dành một lượt rà soát độc lập cuối cùng, tốt nhất bằng checklist hoặc cơ chế kiểm soát chất lượng nội bộ.

7. Giữ vững tính độc lập và đạo đức nghề nghiệp

Không để áp lực từ khách hàng, giá trị khoản vay hoặc mong muốn đạt một mức giá định trước chi phối kết quả. Thẩm định viên cần nhận diện xung đột lợi ích, tuân thủ quy định và đưa ra kết luận dựa trên bằng chứng.

8. Xây dựng kho dữ liệu tài sản có hệ thống

Lưu trữ dữ liệu giao dịch, thông tin bất động sản, máy móc thiết bị, chi phí xây dựng, tỷ lệ hao mòn và các nguồn tham khảo theo từng nhóm tài sản. Cần ghi rõ nguồn, thời điểm và mức độ tin cậy để tránh sử dụng dữ liệu lỗi thời.

9. Thành thạo Excel và các công cụ số

Sử dụng bảng tính để kiểm tra số liệu, tính toán, phân tích độ nhạy và quản lý hồ sơ. Có thể ứng dụng AI để hỗ trợ tổng hợp văn bản hoặc lập danh sách kiểm tra, nhưng phải xác minh kết quả và bảo vệ thông tin khách hàng.

10. Học từ các hồ sơ đã hoàn thành

Định kỳ xem lại những hồ sơ có chênh lệch lớn giữa dự kiến và kết quả, những trường hợp phải sửa báo cáo hoặc những tài sản có đặc điểm pháp lý phức tạp. Mục tiêu là tìm ra nguyên nhân gốc rễ và cải thiện quy trình.

11. Giao tiếp rõ ràng với khách hàng và đồng nghiệp

Thống nhất ngay từ đầu về mục đích, phạm vi công việc, hồ sơ cần cung cấp, thời hạn và các hạn chế có thể ảnh hưởng đến kết quả. Trao đổi rõ ràng giúp giảm việc bổ sung hồ sơ nhiều lần và tránh hiểu sai yêu cầu.

12. Quản lý thời gian và giữ sức khỏe

Phân chia công việc theo mức độ ưu tiên, dành thời gian tập trung cho phân tích chuyên môn và không bỏ qua bước kiểm tra cuối vì áp lực tiến độ. Giấc ngủ đầy đủ, vận động thường xuyên và nghỉ ngắn hợp lý cũng giúp duy trì khả năng tập trung.